Een geur met een geschiedenis van duizenden jaren
Lang voordat parfum in een flesje zat, was geur al heilig, kostbaar en machtig. Van rokende tempels in Mesopotamië tot de geparfumeerde handschoenen van een Franse koningin: de geschiedenis van parfum is een reis langs beschavingen die allemaal op hun eigen manier verliefd werden op geur.
Vier beschavingen, één verlangen
Volg de route langs vier tijdperken die allemaal, op hun eigen manier, verliefd werden op geur.
Mesopotamië
Egypte
Islamitische Gouden Eeuw
Frankrijk
De oudste sporen van parfum gaan terug tot het oude Mesopotamië, waar priesters geurige harsen verbrandden om met de goden te communiceren. Rond 1200 voor Christus leefde Tapputi, een Mesopotamische geurmaakster wiens naam bewaard is gebleven op een kleitablet. Ze destilleerde en filterde geurstoffen op een manier die haar de eerste bekende chemicus ter wereld maakt.
Ook de oude Egyptenaren namen geur serieus. Ze maakten geurige oliën en zalven voor zowel tempels als dagelijks gebruik, met mirre als belangrijk ingrediënt. Kyphi, een mengsel van wierook, mirre en in wijn geweekte rozijnen, werd bij zonsondergang verbrand en zou helpen bij het slapen. De recepten stonden letterlijk gebeiteld in de tempelmuren van Edfu en Philae.
In de Islamitische Gouden Eeuw verschoof het zwaartepunt naar het Midden-Oosten. De Perzische geleerde Ibn Sina perfectioneerde in de 9e eeuw de stoomdistillatie van rozenblaadjes tot rozenwater, de techniek die nog altijd aan de basis staat van etherische oliën. Via de Zijderoute werd geur een waardevol handelsgoed, en Arabische parfumeurs waardeerden vooral oud, het kostbare agarhout.
Via de kruistochten keerde parfum terug naar Europa. Op verzoek van Catherine de’ Medici begonnen leerlooiers in het Franse Grasse in de 16e eeuw handschoenen te parfumeren, wat van de stad de parfumhoofdstad van de wereld maakte. In de 18e eeuw werd het hof van Versailles zelfs de ‘geparfumeerde hof’ genoemd. Vandaag telt Grasse nog zo’n zestig parfumbedrijven, goed voor meer dan tweederde van Frankrijks natuurlijke geurstoffen.
Sporen van een eeuwenoud vak
Van kleitabletten tot tempelmuren: de bewijzen van deze vroege parfumkunst zijn eeuwen later nog steeds terug te vinden.
Een verlangen dat nooit verdween
Van rokende tempels tot laboratoria, van kleitabletten tot etiketten: telkens veranderde de vorm, maar nooit het verlangen zelf. Parfum is misschien wel een van de oudste manieren waarop mensen zichzelf, al duizenden jaren lang, een beetje onvergetelijk proberen te maken.
Soms is een geur het enige dat overblijft van een tijdperk — en het enige dat we er nog steeds van herkennen.
Geef een reactie